De Belgische markt haalt een symbolische kaap: meer dan 1 op 5 bananen zijn vandaag Fairtrade

De Belgische markt haalt een symbolische kaap: meer dan 1 op 5 bananen zijn vandaag Fairtrade

Bananen op de Belgische markt zijn alsmaar meer Fairtrade. Dat besluit Fairtrade Belgium in haar jaarrapport van 2025, dat vanmorgen werd gepubliceerd. Vorig jaar droegen maar liefst 20,2% van alle bananen in de winkelrekken het Fairtrade logo. Dat zijn meer dan 1 op 5 bananen in België die bijdragen aan eerlijkere lonen, betere werkomstandigheden en ecologische weerbaarheid voor boeren en werknemers op bananenplantages. Daarmee wordt een symbolische kaap gerond: Fairtrade bananen zitten niet langer in de categorie van nicheproducten, maar bepalen vandaag mee de norm.

Bananen, chocolade en koffie: het zijn de bekendste Fairtrade producten in België. De afgelopen jaren groeide hun marktaandeel gestaag. Ook in 2025 zette die trend zich door. Uit het nieuwe jaarrapport van Fairtrade Belgium blijkt dat 20,2% van alle bananen en 22,7% van alle chocolade die in België verkocht worden Fairtrade gecertificeerd zijn: stijgingen ten opzichte van 2024 van respectievelijk 0,8 en 0,4 procentpunten. Alleen koffie blijft wat achterophinken, met een marktaandeel van 4,1% en een daling van 0,3 procentpunt.

Bananen als opsteker

Na de succesvolle Banana Run in maart van dit jaar tijdens de Bashir’s Run van Gentbrugge – waarbij meer dan 40 lopers verkleed in Fairtrade bananenpak het wereldrecord snelste halve marathon in fruitpak aanvielen, is de marktgroei van Fairtrade bananen een nieuwe opsteker volgens CEO van Fairtrade Belgium, Philippe Weiler. “Bananen zijn één van de grootste productcategorieën in onze supermarkten. Ondanks de prijscompetitiviteit die hiermee gepaard gaat, kiezen zij alsmaar meer voor een eerlijk handelsmodel. Dat is hoopvol. 1 op 5 bananen Fairtrade laat zien dat verandering binnen het systeem mogelijk is, ondanks de uitdagende economische context waarin we vandaag leven.”

Voor koffie is het verhaal anders. Het Fairtrade marktaandeel blijft al enkele jaren tussen de 4% en 5% hangen. Dat heeft volgens Fairtrade Belgium te maken met de hoge koffieprijzen van de laatste twee jaren, maar de organisatie verwijst ook naar een gebrek aan collectieve langetermijnvisie in de sector. “Duurzaamheid is niet langer een optie voor koffiebedrijven, het is een must”, stelt Weiler. “Klimaatverandering zet enorme druk op de productievolumes en de kwaliteit van koffie. Iedereen weet wat er anders kan en moet, maar acties blijven vaak te individueel of te kleinschalig. Wat we nodig hebben zijn collectieve oplossingen met de hele sector, alsook politiek draagvlak dat eerlijke en duurzame koffie als economische prioriteit op de agenda zet.”

Haalbare verandering in onzekere tijden

Fairtrade Belgium benadrukt dat bedrijven en consumenten via de Fairtrade certificering op een toegankelijke manier kunnen bijdragen aan structurele verandering in de waardeketen. Het gegeven dat 85% van alle Belgen het Fairtrade label kent en dat 84% daarvan er ook vertrouwen in vestigt, moet helpen om bedrijven een extra stap in duurzame richting te doen zetten. Daarnaast zorgt de grote variatie aan Fairtrade gecertificeerde producten ervoor dat eerlijk consumeren wel degelijk hand in hand kan gaan met prijsvriendelijk consumeren.

Meer dan alleen symboliek, staan de 1 op de 5 bananen met Fairtrade certificering voor een handelssysteem dat in beweging is. Bedrijven investeren niet alleen in eerlijkere handelsvoorwaarden, mensenrechten en ecologie, maar ook in stabiliteit. Nu marktprijzen zo volatiel zijn en er geopolitieke onzekerheid heerst, krijgt de keuze voor duurzame handelsrelaties meer gewicht. Voor Fairtrade Belgium is dat het signaal dat de Belgische markt klaar is om eerlijke handel verder te omarmen. De marktpercentages van bananen, chocolade en koffie hebben hun limieten nog niet bereikt, maar zouden de komende jaren kunnen doorgroeien, aldus Fairtrade Belgium.